Compania

Doel van het spel

Het meeste geld hebben op het einde van het spel.

Setup

Het speelbord wordt in het midden van het speelgebied geplaatst. De gebiedstegels A tot en met F worden op de overeenkomstige velden geplaatst. De andere ontwikkelingstegels worden geschud en plaatst men gedekt in een trekstapel naast het bord. Hierbij kan men de geavanceerde tegels mee schudden, al kan men deze er uit laten voor de eerste spellen.

De gebouwkaarten worden gedekt geschud en gedekt geplaatst op het overeenkomstige veld op het speelbord. Hierbij kan men ook beslissen of men al dan niet de geavanceerde gebouwkaarten in het spel voegt.

Een sponsorkaart wordt willekeurig gekozen en in het daarvoor bestemde veld geplaatst. Als men een standaardspel speelt, dan legt men de resterende kaarten terug in de doos. In een geavanceerd spel hou je deze nog even bij.

Er wordt één investeringstegel per kleur gekozen. De andere tegels gaan terug in de doos. Men plaatst deze tegels in de volgorde van de fasen van een ronde van boven naar beneden naast het speelbord. Eerst de tegel met de planfase, dan de gebiedsfase, daarna de bedrijfsfase en als laatste de eindfase. De fasemarkeerder komt op het overeenkomstige veld te liggen op de tegel met de planfase.
Alle geldfiches worden in een algemene voorraad geplaatst.

Elke speler kiest een scherm. Deze zijn allemaal hetzelfde, maar verschillen van artwork en van kleur. Men neemt dan de 9 dobbelstenen en de 30 kubussen in de overeenkomstige kleur. Men neemt een bord met de verschillende locaties op, en ook een spelersbord om de grondstoffen uit te beelden. Men neemt voor deze laatste de markeerders en plaatsen die op veld '0'.
Elke speler plaatst ook een kubus op plaats '5' links onderaan het speelbord. Zes dobbelstenen worden in een voorraad op het speelbord geplaatst, op het overeenkomstige veld.
Elke speler trekt vier gebouwkaarten, kiest er twee en plaatst de andere twee op de aflegstapel.

Met een regel voor een geavanceerd spel trekken alle spelers nog twee sponsorkaarten en twee bedrijfskaarten. Hiervan wordt er één van beide gekozen. De sponsorkaart blijft gedekt liggen en zorgt voor meer punten - of geld - op het einde van het spel. De bedrijfskaart wordt open gelegd en men ontvangt direct de afgebeelde inkomsten. Elke speler heeft ook nog een speciale vaardigheid die het volledige spel actief blijft.

Wanneer men met twee speelt kiest men nog een tweede kleur en ontvangen de spelers drie extra dobbelstenen en de 30 kubussen in die kleur.

Spelverloop

Het spel verloopt in negen ronden. Elke ronde bestaat uit vier verschillende fasen. Elke speler speelt tegelijkertijd in elke fase, er is dus geen startspeler of een actieve speler.

Het bordje met de verschillende locaties wordt achter het scherm geplaatst, zodat andere spelers dit niet kunnen zien. Dan gaan we over tot de eerste fase, de planfase. Allereerst wordt er een ontwikkelingstegel geplaatst op het eerste nog open veld, volgens de aangegeven cijfers - men legt in de eerste ronde een tegel op '1', daarna op '2' enzovoort.
De spelers plaatsen dan hun dobbelstenen op bordje achter hun scherm. De waarden op de dobbelstenen staan voor de werkers die zij in naar dat gebied zullen sturen. Men moet ervoor zorgen dat de som van de waarden van deze dobbelstenen niet hoger is dan waar hun kubusje staat op het gebied 'som der dobbelstenen' - in het begin van het spel staat dit op '5', dus dat betekent dat de som van de dobbelstenen niet hoger mag zijn dan vijf. Dit betekent ook dat men maximaal zes werkers naar één gebied kan sturen. Het is ook niet nodig om alle dobbelstenen te plaatsen.
Wanneer alle spelers hun dobbelstenen hebben geplaatst, wordt het scherm weg genomen en worden de werkers geplaatst, volgens de dobbelstenen en hun locaties. Hierna wordt gecontroleerd wie de controle heeft over welke tegel. Degene met de meeste werkers op een tegel, controleert die. Als meerdere spelers hiervoor in aanmerking komen, controleren ze die allemaal. De werkers van de spelers die de tegels controleren worden geplaatst in het tandwielgedeelte van de tegel. Op die manier wordt duidelijk gemaakt in de volgende fase wie de actie van die tegel mag uitvoeren. De spelers die geen controle hebben over een tegel, maar wel een werker hebben geplaatst, laten die gewoon liggen, voor eventueel de volgende ronde.
Dan wordt de fasemarkeerder geplaatst op de tweede investeringstegel.

In de tweede fase, de gebiedsfase, zullen de spelers die de tegels controleren, deze activeren. De tegels worden overlopen in een volgorde naar keuze en de spelers die controle hebben ontvangen de aangegeven beloningen. De gebiedsacties worden eerst volledig afgerond alvorens men overgaat tot de volgende.
Wanneer iedereen klaar is, wordt de fasemarkeerder geplaatst op de derde investeringstegel.

Tijdens de bedrijfsfase zijn er verschillende acties beschikbaar. Deze mag men uitvoeren in eender welke volgorde, en de meeste mag men meermaals uitvoeren in dezelfde beurt/ronde.

• Men mag één van de gebouwkaarten plaatsen in het spelersgebied. Men betaalt de kost die linksboven vermeld staat. Men kan gebouwen ook uitbreiden. Daarvoor betaalt men een ander gebouw, en men plaatst de uitbreiding van het gebouw onder het eerste gebouw zodat enkel de iets donkere rand onderaan zichtbaar is. Op die manier kan men een gebouw meermaals uitbreiden. Men mag een gebouw enkel uitbreiden wanneer zowel het hoofdgebouw, als de uitbreidingen, hetzelfde icoontje linksonder tonen. Eens een uitbreiding is gebouwd, kan men dat niet meer verplaatsen.
• Men kan ook inkomsten krijgen in deze derde fase. Als we een gebouw activeren, plaatst men een kubus om aan te tonen dat we dat gebouw geactiveerd hebben. We mogen elk gebouw maar één keer activeren. We hebben twee soorten kaarten waarmee we inkomsten kunnen ontvangen:
  • Met  de transactiekaarten zal men grondstoffen afgeven en geld ontvangen. Men maakt de som van alle geldwaarden, die afgebeeld staan op de kaart. Op het hoofdgebouw staan er twee waarden, deze telt men op. Als er uitbreidingen zijn, worden alle zichtbare waarden opgeteld.
  • Met de gebiedskaarten moet er aan bepaalde voorwaarden worden voldaan om geld te ontvangen.
• Men kan ook investeren. Op elke investeringstegel staan er drie gebieden afgebeeld. Men kan één van deze eigenschappen kopen, die men dan in de overeenkomstige fase kan activeren. Om deze te kopen, moet men een aantal geld afgeven. Meerdere spelers kunnen dezelfde eigenschap kopen, die men dan aanduid met een kubus, maar men mag niet meer dan één investering per tegel gekocht hebben. Men kan steeds het blokje op een tegel verplaatsen, maar dan moet men de volledige kost betalen van de nieuwe investering.

Wanneer iedereen klaar is, wordt de fasemarkeerder op de onderste investeringstegel geplaatst.

De vierde fase luidt het einde van de ronde in. De spelers die een tegel controleerden, krijgen hun kubusjes terug. De andere spelers laten deze gewoon liggen. Elke speler controleert ook het aantal gebouwkaarten op handen. Dit mogen er maximaal zes zijn. Wanneer iedereen de blokjes heeft teruggenomen en zijn handlimiet gecontroleerd, start er een nieuwe ronde en wordt de fasemarkeerder terug op de bovenste tegel geplaatst.
In de negende ronde wordt de vierde fase niet uitgevoerd, want na fase drie stopt het spel.

Op het einde van het spel zullen de spelers nog extra inkomsten krijgen. Elke speler ontvangt nog een aantal geld gelijk aan de werkers die niet in een tandwielgedeelte liggen van een gebiedstegel. Dan wordt gekeken naar de sponsorkaart, en ontvangt men inkomsten volgens die tegel.
Als men speelt met de geavanceerde regels ontvangen de spelers nog inkomsten volgens de extra sponsorkaart. Wanneer een speler meer voldoet aan de sponsoreisen van een kaart dan de speler die deze kaart heeft, ontvangt die ook inkomsten van die individuele kaart, zelfs al had hij die niet ontvangen in het begin van het spel.
De winnaar is de speler die het meeste geld heeft. Als er een gelijkstand is, wint de speler die de meeste gebouwen heeft. Indien nog steeds gelijkstand, wordt de overwinning gedeeld.

Twee spelers

Wanneer men met twee speelt, krijgt elke speler nog een aantal dobbelstenen en de kubussen van een andere kleur tijdens de setup. De som van alle werkers is gelijk aan de huidige ronde - eerste ronde = 1 werker, tweede ronde = 2 werkers - die men inzet op het kleine bordje in de eerste fase. Deze kleur hoort niet bij de overeenkomstige speler, maar geldt eerder als een virtuele speler. Deze kleuren voeren geen acties uit, maar verhinderen eerder het controleren van gebiedstegels.

Solo

In het solospel neem je het op tegen de saboteur. Je kiest één van de personages met een unieke vaardigheid en neemt het op tegen de vijf andere. Hiervoor worden er steeds een aantal dobbelstenen gebruikt, en een schema voor het plaatsen van kubussen van een andere kleur. Je krijgt punten volgens een bepaald systeem waarbij men de kubussen op de gebiedstegels met elkaar vergelijkt. Als je op het einde van het spel meer dan 500 Kilogold hebt, dan win je het spel.

Materialen

Compania komt met een mooi, glanzend speelbord waarop duidelijk aangegeven staat waar de verschillende tegels en kaarten geplaatst moeten worden. Het spel bevat verschillende soorten kaarten, allemaal van standaardformaat en -kwaliteit. Ze zijn voorzien van dezelfde sfeervolle steampunk-manga-illustraties, waardoor alles mooi één geheel vormt. De iconografie is duidelijk en vaak intuïtief, waardoor de verschillende effecten en mogelijkheden snel te herkennen zijn.

Elke speler krijgt een eigen kleur en beschikt over bijpassende dobbelstenen, houten kubusjes en een afschermscherm. Op dit scherm staat niet alleen het spelverloop overzichtelijk weergegeven, maar ook een handige verduidelijking van de gebruikte iconografie.

De ontwikkelingstegels zijn gemaakt van stevig karton en hebben een mooi groot formaat, waardoor ze goed tot hun recht komen op het speelbord. Ook de ondernemingstegels zijn stevig uitgevoerd en voorzien van duidelijke iconografie. Daarnaast is er een helder visueel onderscheid tussen de geavanceerde kaarten en tegels, waardoor deze tijdens het spelen gemakkelijk van elkaar te onderscheiden zijn.

Alle spelmaterialen zijn vormgegeven in de dromerige steampunk-mangawereld van Compania. Vooral die unieke combinatie van stijlen geeft het spel een opvallende uitstraling en zorgt voor een tafelpresentatie die ons zeker kon bekoren.

Conclusie / Onze Mening

Compania is wat ons betreft een geweldig spel dat bijzonder goed in elkaar zit. Alles klikt mooi in elkaar en de verschillende mechanismen vullen elkaar op een natuurlijke manier aan. Vooral het biedsysteem weten we erg te waarderen. Je moet goed nadenken over waar je jouw werkers inzet en hoeveel je wilt bieden, maar wordt daarbij niet volledig afgestraft wanneer je een tegel niet weet te controleren. Niet-controlerende werkers blijven liggen en kunnen in een volgende ronde alsnog van pas komen. Dat zorgt voor interessante keuzes en geeft het biedsysteem net dat beetje extra.

Ook de plaatsing van gebouwen is sterk uitgewerkt. Je kunt jouw onderneming op verschillende manieren uitbouwen en door gebouwen te plaatsen, uit te breiden en te activeren. Daardoor voelt je onderneming gedurende het spel alsof ze groeit.

Een ander groot pluspunt is de vlotte speelduur. Omdat iedereen tegelijkertijd zijn biedingen en acties uitvoert, is er nauwelijks sprake van downtime en blijft het spel een hoog tempo behouden. Ook met een hoger spelersaantal blijft dat ritme goed overeind. Met twee spelers wordt een extra kleur als virtuele speler toegevoegd. Dit werkt prima om de concurrentie op de gebiedstegels te verhogen, maar naar onze mening komt Compania vanaf drie spelers nog beter tot zijn recht.

De herspeelbaarheid van het basisspel is bijzonder hoog. Door de grote variatie aan kaarten en tegels zal geen enkele onderneming er precies hetzelfde uitzien. Wie nog meer uitdaging zoekt, kan aan de slag met de geavanceerde variant. Die voegt niet alleen extra kaarten en tegels toe, maar introduceert ook eigen vaardigheden en doelen, waardoor er een extra strategische laag ontstaat en de herspeelbaarheid nog verder wordt verhoogd.

Ook op het gebied van materiaal valt er weinig op aan te merken. Alles is verzorgd uitgevoerd, de iconografie is duidelijk en dankzij de spelershulp heb je belangrijke informatie steeds binnen handbereik.

Eigenlijk kunnen we maar weinig kritiekpunten bedenken. Compania is een pareltje dat we met ontzettend veel plezier hebben ontdekt. Het combineert een sterk biedsysteem, keuzes die relevant aanvoelen, resource management, een hoge herspeelbaarheid en een vlot spelverloop tot een geheel dat simpelweg erg goed werkt. Een spel dat bij ons dan ook nog vaak op tafel zal komen!

Overzicht

Wij danken Level 99 Games voor het ontvangen van een reviewexemplaar.
Onze mening is subjectief en op geen enkele wijze beïnvloed.