Twinstar Valley

Doel van het spel

Het meeste geld hebben op het einde van het spel.

Setup

Het spel bevat twee modi: Basis en Geavanceerd. In deze review wordt de Basis uit de doeken gedaan.

Er worden een aantal tegels gebruikt, gelijk aan het aantal spelers. In een spel met twee spelers moet de tegel met twee boomgaarden gebruikt worden - en niet in een spel met drie of vier spelers. De gebruikte tegels worden aan elkaar gelegd, zodat een doorlopende vorm gelegd wordt. met drie of vier spelers moet elke tegel minstens twee andere tegels raken. De oranje gebieden mogen niet naast elkaar liggen.

Alle fruitstukken worden in de trekzak gestoken. Er worden er steeds twee getrokken en op de boomgaarden geplaatst.

Het actiebord wordt op tafel gelegd. Men gebruikt het actiebord overeenkomstig met het aantal spelers.. De borden zijn dubbelzijdig. Men start met het de zijde met het stersymbool linksboven. Het onderzoeksbord en het marktbord worden op tafel gelegd. Op het marktbord wordt een glazen marktsteentje geplaatst op alle '3' waarden. De fruitmarkten (halve bollen) worden op de linkerkant van het marktbord geplaatst - in een spel met twee of drie spelers wordt het veld met '2' open gelaten. De onderzoekschijfjes worden naast het onderzoeksbord gelegd.

De spelers kiezen één van de kleuren en leggen de actieschijven en de twee eigendomstegels van die kleur voor zich. Het aantal actieschijven is afhankelijk van het aantal spelers. 9 voor twee spelers, 7 voor drie, en 6 voor vier spelers. Elke speler ontvangt ook een spelersbord - of bedrijfsbord - waar men de routeonderdelen op plaatst. Elke speler ontvangt acht geld.

Er wordt een algemene voorraad gemaakt van geld, marktpionnen en de zak met de fruitstukken. Een startspeler wordt gekozen.

Spelverloop

Tijdens de beurt moet de actieve speler zijn actieschijfjes op het actiebord plaatsen. De eerste keer moet die geplaatst worden aan de buitenrand van het bord, en die mag niet grenzen aan een schijfje van een andere speler, zelfs niet diagonaal. Dan voert de speler de desbetreffende actie uit en dan is het aan de volgende speler in wijzerzin. De speler moet de actie volledig of gedeeltelijk kunnen uitvoeren.
Wanneer een speler later een schijfje op het actiebord plaatst, moet dit orthogonaal grenzen aan een schijfje in dezelfde kleur. Een speler mag meerdere schijfjes plaatsen en voert de actie uit van het laatst geplaatste schijfje.
Als het plaatsen van een schijf als gevolg heeft dat er een 2x2 vierkant wordt gevormd, dan mag die speler na het uitvoeren van zijn actie(s) geen verdere acties meer uitvoeren dat jaar - of ronde.
Men mag ook actieschijven gebruiken om op schijven van andere spelers te leggen. Op elke schijf mag echter maar één andere schijf liggen. De actie die reeds bedekt was is nog steeds niet beschikbaar, dus men mag dit enkel doen om te 'passeren'.

Het speelveld bestaat uit verschillende soorten terreinen:

• Men kan niets bouwen op bergen;
• Op meren kunnen bruggen gebouwd worden tegen een meerkost;
• Op een vlakte kan een route gebouwd worden;
• In een boomgaard gaan we de 'telen' actie uitvoeren;
• De oranje velden geven marktlocaties aan. Hier kunnen de spelers verschillende markten bouwen.

De vier verschillende acties zijn:

• Bouwen. Hierbij kan er een markt gebouwd worden, of een route.
  • Wanneer een speler een markt bouwt, plaatst die een eigendomstegel op een oranje veld naar keuze en neemt de duurste beschikbare markt op het marktbord en betaalt uiteraard de kost. De speler bepaalt dan de specialisatie door twee verschillende marktpionnen te keizen en te stapelen op een vrij veld naast de markt. Deze mogen gestapeld, of naast elkaar geplaatst worden. Elke marktlocatie kan maar één markt bevatten, zelfs als die uit meer velden zou bestaan.
  • Men kan ook een route bouwen, want er moet een verbinding zijn tussen een boomgaard en een markt. Hiervoor gebruiken we de routeonderdelen. Er zijn twee soorten routes. Men heeft de reguliere routes die kunnen gebouwd worden op een vlakte met één geld. Dat geld gaat naar de voorraad. Men kan ook bruggen bouwen, en op die manier kan een meer overgestoken worden. Hiervoor betaal je wel twee geld.
    Het kan ook zijn dat een route tussen boomgaard en markt bestaat uit een route, gebouwd door verschillende spelers.
• Leveren. Men kan fruit leveren van een boomgaard aan een markt. Men mag routeonderdelen en markten gebruiken van andere spelers.
  Men mag een maximaal aantal stukken fruit leveren, gelijk aan het aantal gebruikte routeonderdelen. Als men gebruikt maakt van routeonderdelen van een andere speler, dan moet de leverende speler de andere speler geld betalen gelijk aan het aantal stukken fruit dat geleverd wordt, vermenigvuldigd met het aantal gebruikte routeonderdelen.
  Als men levert aan de markt worden de stukken fruit die overeenkomen met de specialisatie in het speelgebied geplaatst. Andere stukken fruit worden direct verkocht voor één geld per stuk.
  Wanneer men levert aan de markt van een andere speler, dan betaalt men één geld per stuk fruit, overeenstemmend met de specialisatie van die markt. Dus als er stukken fruit worden geleverd, die niet overeenkomen met de specialisatie, moet men daarvoor niet betalen.
• Telen. De speler trekt dan twee fruitstukken uit de zak en plaatst die in een gekozen boomgaard waar maximaal twee fruitstukken reeds liggen. Daarna trekt de speler twee extra stukken en doet hetzelfde. Deze mogen op dezelfde boomgaard geplaatst worden - als daar op dat ogenblik maximaal twee fruitstukken liggen. De actie eindigt met het nemen van drie geld. Als er na de eerste trek drie of meer fruitstukken liggen op alle boomgaarden, wordt de tweede trek overgeslagen.
• Onderzoeken. Met de onderzoekactie plaatst de speler een onderzoeksschijf op een vak met een ster op het onderzoeksbord, of als er al één zou staan, mag die één veld naar onder worden geplaatst, om dat nieuw effect actief te maken. Voor sommige effecten moet je deze actie maar één keer uitvoeren, voor sommige moet men deze twee keer uitvoeren. Als een vak al bezet is door de schijf van eeen andere speler, dan betaalt de actieve speler een vergoeding aan de andere speler(s). Dit is twee geld in een tweespelerspel, of één geld in een spel met drie of vier spelers. De vrijgespeelde effecten staan uitgelegd in het regelboek.
• Na het spelen van de hoofdactie kunnen de spelers de optionele actie uitvoeren: fruit verkopen. Men mag dan één of meerdere soorten fruit verkopen aan de huidige marktprijzen. Als je een specifieke fruitsoort verkoopt, verkoop je ook al het fruit dat je op dat ogenblik in je spelersgebied hebt.

Voor elk verkocht fruit ontvang je een betaling gelijk aan de huidige marktwaarde op het marktbord. Voor elke verkochte fruitsoort wordt de marktwaarde één veld naar beneden geplaatst. Daarna wordt de niet-verkochte fruitsoort die het laagste staat één veld naar omhoog gezet. Als dat er meerdere zouden zijn, dan worden die allemaal verplaatst.

Verkocht fruit wordt niet terug in de zak gestopt, maar op een aflegstapel geplaatst.

De eerste keer dat alle spelers hun laatste actieschijf hebben geplaatst of een 2x2 vierkant hebben gevormd, eindigt het huidige jaar. De actieschijven worden teruggegeven aan de spelers en het actiebord wordt omgedraaid naar de andere kant. Nu begint het tweede jaar. De speler met het minste geld wordt de startspeler. Indien gelijkstand blijft de volgorde onveranderd.

Wanneer de spelers dan de laatste actieschijf hebben geplaatst of een 2x2 vierkant gevormd, eindigt het spel en wordt de eindscore berekend:

Al het geld dat je hebt wordt opgeteld;

Voor elke marktpion op een markt die je hebt gebouwd ontvang je één geld voor elk overeenkomstig stuk frui dat zich nog op boomgaarden bevindt. Het kan zijn dat meerdere spelers voor hetzelfde stuk fruit geld ontvangen.

De speler met het meeste geld wint het spel. Indien gelijkstand wint de speler met de meeste upgrades. Indien alsnog gelijkspel, delen de spelers de overwinning.

Gevorderde Modus

Het spel biedt ook de mogelijkheid om te spelen met een gevorderde modus. Hierbij wordt gebruik gemaakt van contractkaarten en het bord met de spelersvolgorde.

Van de contractkaarten worden er acht van elk type getrokken, na de stapels afzonderlijk geschud te hebben. Degene van het type 'A' worden open gelegd in twee rijen van vier. De stapel met 'C' wordt open gelegd, en degene met 'B' worden daarop - ook open - geplaatst. De resterende kaarten gaan terug in de doos.

Het beurtvolgordebord wordt enkel gebruikt in een spel met drie of vier spelers. Er worden dan twee schijven per kleur gebruikt op dit bord. De schijven worden aan de linkerkant willekeurig geplaatst en op de rechterkant in omgekeerde volgorde. De schijven aan de rechterkant kunnen gemanipuleerd worden door de acties leveren en telen. Deze schijven geven de spelersvolgorde aan voor de volgende ronde.

In de gevorderde modus kan je de contracten uit het rooster opeisen. Deze geven je een beloning - in geld - op het einde van het spel en kunnen ervoor zorgen dat je een extra actie mag ondernemen, of dat je een routeonderdeel mag plaatsen.
Als men voldoet aan de voorwaarden van een contract - bijvoorbeeld een actie met een bepaald gevolg dat die beurt is uitgevoerd - mag je het contract nemen en in jouw speelgebied plaatsen. De beloning komt op het einde van het spel, en soms staat er nog een bonus vermeld. De lege plek waar het contract was wordt onmiddellijk aangevuld van de open trekstapel.

Solomodus

De setup van de solomodus verloopt ongeveer hetzelfde als bij een spel met twee spelers, mits enkele uitzonderingen. Deze maakt geen gebruik van de gevorderde modus, de botspeler gebruikt geen onderzoeken, het solodeck wordt geschud - en uiteraard gebruikt - en de speler ontvangt 12 geld in plaats van 8.

De menselijke speler start steeds het jaar. De botspeler plaatst zijn actieschijf op het meest centrale, veld, tegenover het net geplaatste schijfje van de speler. Daarna worden de solokaarten gebruikt, links voor het eerste jaar, en rechts voor het tweede. De verschillende acties die de bot zal uitvoeren volgen steeds strakke regels die uitgelegd staan in het regelboek.

Materialen

Twinstar Valley komt in een sfeervolle doos. De tegels waarmee het speelveld wordt opgebouwd zijn gemaakt van stevig, dubbelzijdig karton en bestaan uit talrijke hexagonalen waarop verschillende terreintypes zijn afgebeeld. Ook het marktbord, onderzoeksbord en de dubbelzijdige actieborden zijn vervaardigd uit dik karton en sluiten qua vormgeving mooi aan bij de rest van het spel.

De gebruikte iconografie is over het algemeen duidelijk en consequent. Toch hebben we hierbij een kleine opmerking. Voor de bouwactie wordt een lampje en bij Veilige Teelt wordt een waterdruppel gebruikt. Deze voelen beide minder intuïtief aan en er was misschien beter voor andere iconen gekozen.

De contractkaarten hebben een standaardformaat en -kwaliteit en zijn onderverdeeld in verschillende categorieën. De houten marktpionnen en de houten fruitstukken zijn mooi uitgewerkt: elk fruit heeft zijn eigen kleur en bovendien staat het type fruit er ook op afgebeeld. De fruitmarkten worden voorgesteld door witte houten koepels, terwijl de markstenen uit glas zijn vervaardigd zodat de waarde eronder zichtbaar blijft wanneer ze op het marktbord worden geplaatst.

Het geld bestaat uit kartonnen munten met waarden van één, vijf en tien. Iedere speler beschikt over een eigen kleur, met een kartonnen bedrijfsbord en twee eigendomstegels. De overige spelerscomponenten zijn uitgevoerd in hout en eveneens in de spelerskleur. Alle onderdelen wordt dezelfde illustratiestijl consequent aangehouden.

Conclusie / Onze Mening

Twinstar Valley combineert heel wat interessante ideeën in een toegankelijk economisch spel. Het plaatsen van actieschijven op het actiebord zorgt ervoor dat je voortdurend keuzes moet maken en vooruit moet plannen. Dat systeem is origineel gevonden, al beperkt het ook sterk welke acties je kan uitvoeren en wanneer. Daardoor moet je goed nadenken, maar het kan er ook voor zorgen dat je soms niet alles kan doen wat je graag zou willen.

Wat ons betreft komt Twinstar Valley het best tot zijn recht met de contractkaarten uit de gevorderde modus. Die geven je duidelijke doelen en zorgen voor meer richting tijdens het spel. Zonder deze kaarten misten we soms wat houvast en merkten we dat spelers geneigd zijn om vooral hun eigen netwerk uit te bouwen. Hierdoor verdwijnt een belangrijk onderdeel van het spel, namelijk het gebruiken van elkaars routes. In extreme gevallen kan iemand die nauwelijks inspeelt op de interactie toch met de overwinning aan de haal gaan, wat een vreemde indruk nalaat.

Die onderlinge interactie wordt bovendien wat afgeremd door de relatief hoge kost voor het gebruik van routes van andere spelers. In sommige situaties is het simpelweg niet rendabel om van andermans infrastructuur gebruik te maken, waardoor je die optie liever vermijdt. De contractkaarten slagen er gelukkig in om spelers meer te stimuleren om buiten hun eigen netwerk te denken en maken het spel een stuk dynamischer. Daarom zouden wij aanraden om Twinstar Valley altijd met de contracten te spelen. Ze geven structuur, extra doelen en voorkomen dat het spel wat stuurloos of chaotisch aanvoelt.

Het spel werkt goed met alle spelersaantallen. Met twee spelers merkten we wel dat je net iets meer ruimte hebt om markten te bouwen, omdat er dan één meer is dan het spelersaantal, waardoor het spel iets opener aanvoelt. 

Geluk speelt ook een rol. De fruitstukken worden willekeurig getrokken en daar heb je weinig invloed op. Zo kan het gebeuren dat je veel citroenen hebt geteeld, terwijl er nauwelijks mogelijkheden zijn om ze winstgevend te verkopen. Dat is zelden dramatisch, maar zorgt wel voor een zekere mate van willekeur.

Twinstar Valley zit vol goede ideeën, een origineel actiesysteem en een aantrekkelijke productie. Toch bleven we soms wat op onze honger zitten wanneer spelers vooral hun eigen plannen volgden en de interactie uitbleef. Met de contractkaarten wordt dat probleem grotendeels opgelost en komt het spel veel beter tot zijn recht. We raden Twinstar Valley aan voor spelers die houden van een economische puzzel, maar dan vooral wanneer je de gevorderde modus speelt en bereid bent om ook gebruik te maken van wat je medespelers hebben opgebouwd, wat niet voor alle spelers weggelegd is.

Overzicht

Wij danken Jumping Turtle Games voor het ontvangen van een reviewexemplaar.
Onze mening is subjectief en op geen enkele wijze beïnvloed.