Vogelvrij

Doel van het spel

De meeste punten verzamelen doorheen én op het einde van het spel.

Setup

De slaapplaats wordt uit de doos gehaald. Dit zijn de vogels in al hun verschillende kleuren.

De drie verschillende soorten tegels worden van elkaar gescheiden en geschud. We hebben basistegels, wezentegels en speciale tegels. In functie van het aantal tegels wordt het speelgebied klaargezet. We werken hier echter niet met rijen. Voor een duidelijke afbeelding verwijzen we naar het regelboek. Als het een eerste spel is wordt aanbevolen om te werken met specfieke tegels en een specifieke plaatsing - die men ook kan terugvinden in het regelboek.
Speel je met twee of drie, dan worden er drie basistegels en wezentegels genomen, en twee speciale tegels. Deze worden geschud en geplaatst in kolommen van drie, twee en drie tegels.
Speel je met vier, dan nemen we vier basistegels en wezentegels en twee speciale tegels. Deze worden geschud en in vier kolommen geplaatst van twee, drie, twee en vier tegels.
Speelt men met vijf, dan worden er vijf basistegels en wezentegels genomen en drie speciale tegels. Men plaatst deze in vijf kolommen van drie, twee, drie, twee en drie tegels.

Op sommige tegels staan nestsymbolen. Op deze tegels leggen we dan ook de plastic componenten, zoveel als er afgebeeld staan.
Voor elke wezentegel wordt de wezenkaart en de acrylic standee erbij genomen.

Het fonteinbord wordt in het midden van het speelgebied geplaatst, met de zijde met het overeenkomstige aantal spelers naar boven. De rondensteen wordt op '1' geplaatst. Naast 'Ronde 4' worden er een aantal vogelhuisjes geplaatst, gelijk aan het aantal spelers. Naast 'Ronde 5' doet men hetzelfde maar met de bliksemfiches. Elke speler kiest een kleur. Iedere speler plaatst zijn scorefiche op '0'.
In een spel met twee spelers wordt er nog een extra kleur gebruikt - de vogels of zwerm, niet de scorefiche.

Men haalt kaarten uit de stapel doelkaarten in functie van het aantal spelers. De stapel die overblijft wordt geschud en elke speler ontvangt er twee, kiest er één, en de andere gaat terug in de doos. Het gekozen doel wordt gedekt in het spelersgebied geplaatst.
In een eerste spel wordt er aangeraden om zonder de doelkaarten te spelen.

Een startspeler wordt gekozen, die krijgt de trekzak - of migratiebuidel - en de fiche met beurtvolgorde '1'. De andere worden oplopend in wijzerzin uitgedeeld.

Spelverloop

Het spel bestaat uit vijf ronden en elke ronde bestaat uit vier fasen.

De eerste fase is de migratiefase. Van elke speler worden er twee vogels in de migratiebuidel gestopt. Het kan zijn door een tegeleffect dat dit aantal afwijkt, maar dat is niet het geval in de eerste ronde.
In een tweespelerspel worden er in de eerste ronde vier vogels van de fictieve speler ingestopt. In de andere ronden zijn dit er twee.

In de ronselfase wordt de migratiebuidel goed geschu. In beurtvolgorde zal elke speler twee vogels uit de zak halen. Daarna neemt elke speler nog twee vogels van zijn kleur uit de slaapplaats.

De derde fase is de landingsfase. Opnieuw in beurtvolgorde en beurtelings plaatsen de spelers telkens één van de vier beschikbare vogels op een locatietegel. Hierbij moeten er een aantal regels gevolgd worden:

• Men mag per beurt maar één vogel plaatsen;
• Dit mag enkel op een locatietegel zijn en niet op de fontein;
• Er is geen limiet van het aantal vogels op een locatie;
• Vogels in dezelfde kleur worden op elkaar gestapeld;
• Als een nest onbezet is, mag men een vogel daarin plaatsen - dit telt mee als een extra vogel;
• Als een nest leeg zou raken, dan mag een andere speler die reeds vogels heeft op die locatie, zijn vogels in het nest plaatsen, als die er een landingsfase uitvoert.

Naast het plaatsen van een vogel, mag een speler ook een bonusactie, indien mogelijk, uitvoeren, voor of na het plaatsen van een vogel.

• Men mag allereerst een wezen activeren:
  • Elk wezen kan slechts eenmaal geactiveerd worden. Na activatie draait men de wezenkaart gedekt;
  • Als een wezen wordt geactiveerd is stap één verplicht en de tweede optioneel;
  • Men kan in een ronde meerdere wezens activeren, maar slechts één per beurt;
  • Men mag ook kiezen om een wezen niet te activeren.
• In de vierde en vijfde ronde kan men een vogelhuisje bouwen. Elke speler ontvangt namelijk in de vierde ronde zo'n speelstuk. Als men een vogelhuisje op een stapel heeft gezet, kan men geen vogels meer toevoegen of verwijderen. Die stapel kan niet getroffen worden door bliksem of andere wezens. Dit vogelhuisje telt als een extra vogel - net zoals een nest.
• In de vijfde ronde krijgt elke speler een bliksemfiche. Men kan dan ook een vogel aanvallen. Dit mag een vogel zijn van eender welke speler en zelfs een nest. Dat nest gaat dan van het speelgebied. De aangevallen vogel wordt dan op de fontein geplaatst. Men mag geen vogels op de fontein aanvallen en men kan geen vogels aanvallen met een vogelhuisje op.

Dan start de vierde fase: de onderhoudsfase. Hier worden een aantal stappen doorlopen.
Eerst gaat men punten tellen op elke locatie. Men overloopt tegel per tegel het aantal gewonnen punten. De speler met de meeste vogels krijgt de bovenste waarde, de daaropvolgende het getal daaronder en de derde speler krijgt het onderste getal aan punten. De scorefiche wordt dan verzet. Een nest en vogelhuisje tellen als een extra vogel.
Als er een gelijkstand zou zijn, dan annuleren deze elkaar. Men onderscheidt verschillende gevallen:

• Gelijke stand wat betreft de meeste vogels:
  • Twee spelers staan gelijk, dan scoort de speler met de op twee na meeste vogels zoals gebruikelijk, dus geen scores voor de eerste of tweede plaats.
  • Drie spelers staan gelijk, dan scoort niemand punten.
• Als er een gelijke stand is voor de tweede plek, scoort enkel de speler met de meeste vogels punten.
• Als er een gelijkstand is voor de derde plek, worden er geen punten gescoord voor de op twee na meeste vogels - dus het derde getal.

In de tweede stap wordt de nieuwe beurtvolgorde bepaald. De speler die de meeste punten heeft, krijgt de fiche met '1', de daaropvolgende speler met '2' enzovoort. Indien er een gelijkstand zou zijn krijgt de speler wiens fiche onderaan ligt - en dus daar eerder was - de fiche met de lagere waarde.

In de derde stap worden de locaties geactiveerd die tijdens het onderhoud actief worden. Als een speler op een wezenlocatie de meerderheid heeft, krijgt die de overeenkomstige wezenkaart. Als het de eerste keer is dat dit gebeurt, wordt de standee op die tegel geplaatst. Als er een gelijkstand zou zijn, ontvangt niemand de wezenkaart. De speler die de wezenkaart heeft, controleert deze de volgende ronde.

In sommige gevallen zullen er vogels naar de fontein gestuurd worden. Men moet steeds onderaan beginnen met het invullen van de locaties. Men mag enkel een vogel hoger plaatsen als zich daaronder ook een vogel bevindt. Als dit een verbinding is van meerdere locaties, moet op elk van deze locatie reeds een vogel geplaatst zijn. Als de fontein vol zou zijn, dan wordt die op het plein - onderaan het bord - geplaatst.

In de vierde stap wordt de rondenstaan één veld verder verplaatst. In de vierde en vijfde ronde ontvangen de spelers respectievelijk een vogelhuisje en een bliksemfiche.

Het spel eindigt na de onderhoudsfase van de vijfde ronde. Dan worden er nog extra punten gescoord:

• Tien punten voor de grootste zwerm op een locatietegel. Indien gelijkstand, ontvangen de spelers geen punten;
• Drie punten per gecontroleerd wezen op het einde van het spel;
• De vogels in de fonteinen scoren punten naargelang hun locatie;
• Vogels op het plein zijn één punt waard.

De speler met de meeste punten wint het spel. Indien gelijkstand wint de speler die de grootste zwerm op één locatie heeft. Indien nog gelijkstand, dan wint de speler met de meeste vogels in de fontein. Indien nog gelijk, dan wordt de overwinning gedeeld.

Materialen

Vogelvrij is een bijzonder mooi en verzorgd spel. Het fonteinbord is dubbelzijdig, gemaakt van stevig karton en voorzien van een sfeervolle en passende illustratie. Ook de kartonnen locatietegels zijn mooi vormgegeven. De tekst is duidelijk en ook de punten die je op elke locatie kunt verdienen, worden overzichtelijk en consequent weergegeven.

De verschillende doelkaarten zijn goed beschreven en hebben een standaardformaat. Ook de verschillende fiches, waaronder de scorefiches, beurtvolgordefiches en bliksemfiches, zijn gemaakt van stevig karton en zijn dankzij hun verschillende vormen en symbolen gemakkelijk van elkaar te onderscheiden.

De vogels zijn gemaakt van plastic en komen in de kleur van de verschillende spelers. Leuk detail is dat je de vogels ook op elkaar kunt stapelen, wat zorgt voor een speels tafereel op tafel. Daarnaast bevat het spel plastic nesten en vogelhuisjes die mooi aansluiten bij het thema.

Een ander onderdeel zijn de wezenkaarten. Deze zijn mooi geïllustreerd en leggen telkens een specifieke actie uit. Elk wezen heeft bovendien een eigen acryl standee, die goed past bij de uitstraling van het spel.

De slaapplaats is een plastic tray die je uit de insert kunt nemen. Hierin kunnen de verschillende vogels tijdens het spel netjes worden bewaard. Ook is er een stoffen zakje waaruit je tijdens de migratiefase de vogels trekt.

Het artwork van Vogelvrij kunnen we waarderen. De combinatie van de kleurrijke vogels, bijzondere wezens en sfeervolle locaties zorgt voor een aantrekkelijk geheel dat het thema mooi tot leven brengt.

Conclusie / Onze Mening

Vogelvrij is een interactief en toegankelijk spel waarin je elkaar voortdurend voor de voeten loopt. Voor vrijwel elk punt, wezen en iedere interessante locatie wordt er gestreden, waardoor je tijdens het hele spel goed moet opletten wat je tegenstanders aan het doen zijn. De eenvoudige basisregels zorgen ervoor dat je snel kunt beginnen, maar toch is enig tactisch inzicht nodig als je de overwinning wilt binnenhalen.

Wij vinden het goed dat er verschillende opstellingen per spelersaantal zijn. Hierdoor voelt het speelgebied goed gebalanceerd aan en blijft er voldoende ruimte voor strijd, ongeacht met hoeveel spelers je aan tafel zit. Ook de mogelijkheid om met of zonder doelkaarten te spelen, vinden we geslaagd. Zonder doelkaarten blijft het spel wat toegankelijker, terwijl ze met hun verborgen informatie een extra laag toevoegen: je weet immers niet welke doelen je tegenstanders nastreven en kunt dus moeilijker inschatten waar ze precies op mikken.

Het spel verloopt vlot. Na vijf ronden eindigt het spel en volgt de eindtelling, waardoor Vogelvrij een mooie speelduur heeft zonder dat het spel onnodig lang wordt. De introductie van de vogelhuisjes in ronde vier en de bliksemfiches in ronde vijf zorgt er voor dat er naar het einde toe nog nieuwe mogelijkheden en extra interactie ontstaan. 

Hoewel Vogelvrij op zich geen moeilijk spel is, kan het er aan tafel behoorlijk pittig aan toegaan. Je bent voortdurend met de andere spelers aan het strijden om de meerderheden binnen te halen. Het juiste moment kiezen om een wezen te activeren, een vogelhuisje te bouwen of een bliksemfiche in te zetten, kan een verschil maken. De combinatie van eenvoudige regels, veel interactie, tactische keuzes en een aantrekkelijk thema werkt voor ons bijzonder goed.

Vogelvrij is een vlot en sfeervol meerderhedenspel waarin je elkaar voortdurend probeert af te troeven en dat bij ons zeker nog regelmatig met familie of vrienden op tafel zal komen.

Overzicht

Wij danken 999 Games voor het ontvangen van een reviewexemplaar.
Onze mening is subjectief en op geen enkele wijze beïnvloed.